Metadata ชุดข้อมูลกลาง บทวิเคราะห์ข้อมูล และ Infographic : ขยะ

 Infographic : ขยะ


r2

Metadata : ขยะ

- ดาวน์โหลด File 


วิเคราะห์และสรุปสถานการณ์จากข้อมูลกลางเรื่อง “ขยะ”

          จังหวัดเชียงรายเป็นจังหวัดที่มีศักยภาพสูงด้านการท่องเที่ยว เนื่องจากมีทรัพยากรธรรมชาติที่สวยงาม มีสถานที่ท่องเที่ยวที่เป็นจุดสนใจหลายแห่ง ซึ่งสร้างรายได้ให้กับจังหวัดนับหมื่นล้านต่อปี และมีสังคมเมืองที่มีการขยายตัวสูงตามจำนวนที่ประชากรเพิ่มขึ้น และการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ สังคม รวมทั้งเทคโนโลยี ส่งผลให้เกิดการบริโภคเพิ่มสูงขึ้น ทำให้ปริมาณขยะมูลฝอยเพิ่มขึ้น ซึ่งควรได้รับการแก้ไข เพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและการท่องเที่ยวของจังหวัดเชียงรายในอนาคต

            เมื่อพิจารณาถึงสถานการณ์ขยะ พบว่า ในปี 2559 จังหวัดเชียงรายมีอัตราการเกิดขยะเฉลี่ย        0.3 ตัน/คน/ปี น้อยกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศ ซึ่งมีค่าอยู่ที่ 0.4 ตัน/คน/ปี (ข้อมูลจากกรมควบคุมมลพิษ) จังหวัดเชียงรายมีการแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำแผนการบริหารจัดการขยะมูลฝอย โดยเน้นการรณรงค์ลดขยะมูลฝอยและของเสียอันตราย ซึ่งส่งผลให้ปริมาณขยะที่เกิดขึ้นในปี 2557 ลดลงจากปี 2556 และลดลงไปอีกใน ปี 2559 (แผนภูมิที่ 1) แม้จะมีปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้นบ้างในบางปี แต่โดยภาพรวม ถือว่าปริมาณขยะที่เกิดขึ้นมีแนวโน้มลดลง ซึ่งทางจังหวัดเชียงรายและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมีการเตรียมพร้อมรับมือแก้ไขปัญหาปริมาณขยะที่เกิดขึ้น ซึ่งเป็นขยะที่เกิดขึ้นจากชุมชน โรงงานอุตสาหกรรม รวมทั้งนักท่องเที่ยว ด้วย

แผนภูมิที่ 1 ปริมาณขยะที่เกิดขึ้นในจังหวัดเชียงราย ตั้งแต่ปี 2556 – 2559

                    

             จังหวัดเชียงรายได้จัดทำแผนยุทธศาสตร์ตามแผนพัฒนาจังหวัดเชียงราย  ในยุทธศาสตร์ที่ 5 การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้ดำรงความสมบูรณ์และยั่งยืน ซึ่งมีกลยุทธ์เน้นให้ส่งเสริมการพัฒนาเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างมีส่วนร่วมและมีประสิทธิภาพ มีโครงการเพิ่มศักยภาพชุมชนคัดแยกขยะที่ต้นทางและพัฒนาสาธิตเรียนรู้การจัดการวัสดุเหลือใช้ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการขยะมูลฝอย แก้ไขปัญหาขยะสะสมและรวบรวมขยะมูลฝอยไปกำจัดอย่างถูกหลักวิชาการภายใต้แผนบริหารจัดการขยะมูลฝอยจังหวัดเชียงราย

แผนภูมิที่ 2 ปริมาณขยะที่กำจัด ปริมาณขยะที่นำไปใช้ประโยชน์ และปริมาณขยะสะสม ปี 2556 – 2559

 

                                         ที่มา : สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเชียงราย

          สำหรับประสิทธิภาพการกำจัดขยะของจังหวัดเชียงรายนั้น ในปี 2559 จังหวัดเชียงรายมีจำสถานที่กำจัดขยะมูลฝอยชุมชน 88 แห่ง ซึ่งเป็นสถานที่กำจัดขยะมูลฝอยชุมชนที่กำจัดโดยวิธีการกำจัดแบบถูกต้อง 21 แห่ง ประกอบด้วย

                   1. การฝังกลบอย่างถูกหลักสุขาภิบาล             3   แห่ง

                   2. การฝังกลบแบบเทกองควบคุม                   16  แห่ง

                   3. เตาเผาที่มีระบบบำบัดมลพิษ                     2     แห่ง

          สถานที่กำจัดขยะมูลฝอยชุมชนที่กำจัดโดยวิธีการกำจัดแบบไม่ถูกต้อง 67 แห่ง ประกอบด้วย

                   1. การกำจัดแบเทกองและเผากลางแจ้ง          61    แห่ง  

                   2. เตาเผาที่ไม่มีระบบกำจัดมลพิษทางอากาศ      6      แห่ง  

              จากการดำเนินการแผนการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนในระดับจังหวัดเพื่อให้การดำเนินการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ส่งผลให้ปริมาณการกำจัดขยะมูลฝอยมีแนวโน้มดีขึ้นกว่าปีที่ผ่านมา

                ในเรื่องความร่วมมือในการบริหารจัดการขยะพบว่า ปี 2559 จังหวัดเชียงรายมีจำนวนเครือข่ายชุมชนเพื่อสร้างความร่วมมือในการบริหารจัดการขยะ 909 เครือข่าย และมีกิจกรรมในการให้ความรู้ความเข้าใจในการจัดการปัญหาขยะจำนวน 595 กิจกรรม โดยให้ความสำคัญในการสร้างเครือข่ายชุมชน สร้างความร่วมมือในการกำจัดขยะและสนับสนุนให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการลดและคัดแยกขยะ ณ แหล่งกำเนิด และมีการปลูกจิตสำนึกให้ประชาชนเกิดการปฏิบัติในการแยกขยะก่อนทิ้ง  และเข้าใจคุณค่าของสิ่งของเหลือใช้ต่างๆ ว่าบางประเภทสามารถใช้ประโยชน์ได้หลายครั้ง  บางประเภทสามารถเพิ่มมูลค่าได้  และบางประเภทสามารถนำไป รีไซเคิล ซึ่งเป็นการช่วยลดปัญหาขยะที่เกิดขึ้นภายในจังหวัด

ตารางที่ 1 จำนวนเครือข่ายชุมชนเพื่อสร้างความร่วมมือในการบริหารจัดการขยะ และจำนวนกิจกรรม

             ให้ความรู้และความเข้าใจในการจัดการปัญหาขยะในจังหวัดเชียงราย ปี 2559

อำเภอ

จำนวนเครือข่ายชุมชน

จำนวนกิจกรรม

แม่จัน

95    

35

พาน

164

162

พญาเม็งราย

6

6

เวียงแก่น

36

34

ดอยหลวง

2

2

แม่ลาว

33

24

เทิง

88

29

แม่ฟ้าหลวง

6

6

ขุนตาล

24

24

แม่สาย

64

25

เวียงชัย

33

23

เวียงป่าเป้า

55

14

ป่าแดด

47

10

เมือง

122

89

เชียงแสน

34

18

เชียงของ

37

27

แม่สรวย

31

49

เวียงเชียงรุ้ง

32

18

รวม

909

595

                  ที่มา : สำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัดเชียงราย 

           สำหรับการจัดระบบบริหารการจัดการขยะของภาครัฐพบว่า จังหวัดเชียงรายมีการจัดทำแผนงานและดำเนินโครงการเกี่ยวกับการจัดการขยะและของเสียอันตรายเฉลี่ยปีละ 8 โครงการ ใช้งบประมาณเฉลี่ยปีละ 65.8 ล้านบาท ทำให้แนวโน้มในการเกิดขยะของจังหวัดเชียงรายเปลี่ยนแปลงไป ในปี 2559 ปริมาณขยะลดลงอย่างเห็นได้ชัดเจน แต่ทั้งนี้ปริมาณขยะมูลฝอยชุมชนที่ถูกกลับนำมาใช้ประโยชน์กลับมีปริมาณลดลง ซึ่งควรจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่เป็นที่น่าสังเกตว่าปริมาณขยะสะสมของจังหวัดก็ยังมีปริมาณเพิ่มขึ้นจากเดิม ดังนั้นทุกหน่วยงานในจังหวัดควรร่วมมือกันประเมินผลและทบทวนโครงการเพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหาขยะอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด

           จากข้อมูลทั้งหมดจะเห็นได้ว่า โครงการสำหรับแก้ปัญหาขยะของจังหวัดเชียงรายสามารถรองรับปริมาณขยะที่เกิดขึ้นในอนาคตได้ แต่จังหวัดเชียงรายยังมีปัญหาขยะสะสมเพิ่มขึ้น จังหวัดเชียงรายควรกำหนดมาตรการเร่งด่วนโดยเพิ่มบริการเก็บขนขยะมูลฝอยไม่ให้ตกค้างในชุมชน และเพื่อให้จังหวัดเชียงรายเป็นจังหวัดในการจัดการขยะมูลฝอยอย่างยั่งยืนเละลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและภาวะโลกร้อน  จังหวัดเชียงรายควรมีการจัดโครงการ/กิจกรรม การประชาสัมพันธ์ โดยให้เข้าถึงทั้งในระดับบุคคล ชุมชนและองค์กร ในการส่งเสริมการให้ความรู้เกี่ยวกับปัญหาที่เกิดจากขยะมูลฝอย และ วิธีการป้องกันและแก้ไขปัญหาขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นในจังหวัด